Szantaż w internecie wymaga trzech ruchów w tej kolejności: zrzuty ekranu i zapis danych sprawcy, zablokowanie osoby bez płacenia jej czegokolwiek, a potem zawiadomienie policji albo prokuratury. Szantażysta grozi zwykle publikacją intymnych zdjęć, nagrań albo kompromitujących informacji, żeby zmusić ofiarę do określonego zachowania: zapłaty albo wysłania kolejnych materiałów. Zapłata rzadko kończy sprawę, bo według zespołu Dyżurnet.pl spełnianie żądań finansowych nie zmniejsza znacząco ryzyka publikacji. Jeśli sprawca groźbą rozgłoszenia wiadomości istotnie naruszających prywatność uzyska pieniądze, grozi mu od roku do 10 lat pozbawienia wolności (art. 282 § 2 KK). Tekst opisuje stan prawny na 22 listopada 2026 roku.
Szantaż w internecie – co zrobić w pierwszych godzinach
Przy szantażu w internecie pierwsze godziny decydują o tym, ile dowodów zostanie i czy sprawca dostanie to, czego chce. Najpierw trzeba przestać odpowiadać i niczego nie płacić. Centrum bezpieczeństwa Meta ostrzega, że podjęcie współpracy lub uiszczenie opłaty rzadko powstrzymuje groźby. Zespół Dyżurnet.pl, działający w NASK, dodaje, że sprawcy często należą do zorganizowanych grup działających poza granicami Unii Europejskiej, nastawionych na jak największy zarobek. Przy żądaniu kolejnych zdjęć każdy nowy materiał wzmacnia szantaż, zamiast go kończyć.
Dalsze kroki mają swoją kolejność:
- zrzuty ekranu całej rozmowy, profilu sprawcy i jego żądań, zanim usunie konto (co dokładnie zapisać, opisuje następna sekcja),
- zablokowanie osoby dopiero po zapisaniu dowodów, bez usuwania własnego profilu i wiadomości, jak radzi Meta,
- zmiana haseł, włączenie uwierzytelniania dwuskładnikowego i ustawienie profilu jako prywatnego, z ukrytą listą znajomych, co zaleca Dyżurnet.pl,
- rozmowa z zaufaną osobą albo kontakt z telefonem zaufania: 116 123 dla dorosłych i 116 111 dla małoletnich.
Negocjacje z szantażystą zwykle pogarszają sytuację. Dyżurnet.pl zwraca uwagę, że dalsza rozmowa podnosi emocje po obu stronach i zwiększa szansę na impulsywną decyzję, na przykład przelew pod presją czasu. Gdy groźba dotyczy życia lub zdrowia albo sprawca jest w pobliżu, należy zadzwonić pod numer alarmowy 112, a zawiadomienie można złożyć później.
Jeśli pieniądze już wyszły albo sprawca poznał dane do bankowości lub kart, jak najszybciej trzeba powiadomić własny bank. CERT Polska radzi wtedy zmienić hasło i włączyć uwierzytelnianie dwuskładnikowe we wszystkich serwisach, w których używano tych samych danych logowania.
Jak zabezpieczyć dowody szantażu?
Same obrazy rozmowy nie wystarczą, jeśli nie widać na nich, kto pisał i kiedy. Prokuratura Okręgowa w Warszawie wymienia wśród dokumentów przydatnych przy zawiadomieniu m.in. potwierdzenia przelewów, korespondencję, wydruki wiadomości, zdjęcia i nagrania. Przy szantażu w sieci materiał dowodowy obejmuje zwykle:
- zrzuty ekranu z widoczną datą, godziną i nazwą profilu, na których są groźby i żądania,
- adres profilu, identyfikator użytkownika, numer telefonu albo adres e-mail sprawcy,
- numer rachunku, adres portfela kryptowalut lub inne dane do płatności, które podał,
- potwierdzenia przelewów, jeśli pieniądze już wyszły,
- eksport historii rozmowy, gdy komunikator ma taką funkcję,
- nagrania głosowe oraz notatkę z datami kolejnych kontaktów.
Kopię warto trzymać także poza telefonem, na komputerze albo w chmurze, do której sprawca nie ma dostępu. Rozmowę telefoniczną z szantażystą, w której bierze się udział, można nagrać; zasady i wartość takiego nagrania w sądzie opisuje tekst o tym, czy można nagrywać rozmowy.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy szantaż dotyczy dziecka. Intymne zdjęcia osoby małoletniej mogą zostać uznane za treści pornograficzne z udziałem małoletniego, a samo ich przechowywanie i posiadanie kodeks karze osobno (art. 202 § 4a KK). Rodzic zabezpiecza więc rozmowę i dane profilu, ale nie kopiuje ani nie przesyła dalej samych zdjęć, tylko przekazuje sprawę policji.
Kusi też samodzielne „namierzanie” sprawcy. Nie należy uzyskiwać dostępu do konta szantażysty ani obchodzić jego zabezpieczeń. Takie działania mogą wypełniać znamiona przestępstwa z art. 267 § 1 lub § 2 KK; grozi za nie do 2 lat pozbawienia wolności. Ściganie tego przestępstwa następuje na wniosek pokrzywdzonego, którym byłby wtedy szantażysta.
Sextortion i inne odmiany szantażu w sieci
Sextortion, czyli szantaż na tle seksualnym, przybiera kilka form, a od formy zależy pierwszy krok:
| Odmiana | Po czym ją poznać | Pierwszy krok |
|---|---|---|
| Masowy e-mail „nagrałem cię kamerką” | ta sama wiadomość trafia do wielu osób, często z hasłem z dawnego wycieku | kopia wiadomości, zmiana hasła, oznaczenie jako spam |
| Szantaż po znajomości z sieci | szybkie zbliżenie, prośba o zdjęcia albo rozmowę wideo, potem żądanie pieniędzy | brak zapłaty, zapis rozmowy, blokada, zawiadomienie |
| Przerobione zdjęcia | sprawca użył wizerunku z mediów społecznościowych, choć ofiara nic nie wysłała | zgłoszenie treści platformie i zawiadomienie policji |
| Groźba od osoby znanej | były partner, znajomy albo współpracownik grozi publikacją lub ujawnieniem tajemnicy | zabezpieczenie dowodów, zawiadomienie, czasem ustalenia w terenie |
Masowy e-mail z groźbą ujawnienia rzekomego nagrania bywa próbą wyłudzenia, a nie dowodem przejęcia kamerki. Raport Dyżurnet.pl za 2025 rok opisuje sextortion scam jako wysyłaną masowo korespondencję o rzekomo zdobytych materiałach seksualnych z udziałem adresata. Poradnik NASK „Internetowe love” wyjaśnia, że oszuści podają hasło, które prawdopodobnie pochodzi z wycieku z jednej z baz danych, i zaleca jego natychmiastową zmianę. Przed oznaczeniem wiadomości jako spam lepiej zachować jej kopię, bo przyda się przy zgłoszeniu. Podejrzane e-maile CERT Polska przyjmuje przez formularz incydent.cert.pl albo usługę „Bezpiecznie w sieci” w aplikacji mObywatel.
Szantaż po znajomości z sieci jest groźniejszy, bo ofiara rzeczywiście wysłała zdjęcia albo rozebrała się przed kamerą. Sygnały fałszywego profilu opisuje osobny tekst o tym, jak rozpoznać oszusta matrymonialnego. Dyżurnet.pl przyjmuje też zgłoszenia od osób, które niczego nie wysłały, a sprawcy wzięli ich wizerunki z internetu i przerobili na zdjęcia o charakterze seksualnym.
Skala rośnie. W samym 2025 roku do Dyżurnet.pl zgłosiło się 350 osób doświadczających szantażu na tle seksualnym, a do końca października 2026 roku – według poradnika zespołu – łącznie 479. Październik 2026 był rekordowy: 127 zgłoszeń, w tym 17 od małoletnich i 110 od dorosłych.
Gdy zdjęcia już opublikowano
Opublikowany materiał wymaga zgłoszenia w dwóch miejscach: na platformie, gdzie się pojawił, i w organach ścigania. Przed zgłoszeniem trzeba zapisać adres posta albo strony i zrzut ekranu z datą, bo po usunięciu treści ślad znika. Rozpowszechnianie bez zgody wizerunku nagiej osoby lub osoby w trakcie czynności seksualnej zagrożone jest karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności (art. 191a § 1 KK). Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego (art. 191a § 2 KK).
Rozsyłanie kopii ograniczają dwa bezpłatne narzędzia. StopNCII.org służy osobom, które miały co najmniej 18 lat w momencie wykonania zdjęcia: tworzy skrót obrazu, czyli cyfrowy odcisk palca, bezpośrednio na urządzeniu i przekazuje go firmom uczestniczącym w programie. Take It Down obsługuje materiały sprzed 18. roku życia, pozwala zachować anonimowość i działa na platformach, które przystąpiły do usługi. Jego operator wprost odradza pobieranie takiego zdjęcia albo proszenie innych o jego przesłanie tylko po to, by je zgłosić – zgłoszenie robi się na urządzeniu, na którym materiał już jest. Żadne z nich nie usuwa treści z całego internetu.
Szantaż wobec dziecka
Gdy ofiarą jest osoba poniżej 18 lat, poradnik NASK zaleca bezzwłocznie zgłosić sprawę na policję oraz do zespołu Dyżurnet.pl. Takich spraw szybko przybywa. Według raportu Dyżurnet.pl incydentów dotyczących małoletnich, którzy sami lub z rodzicami szukali tam pomocy, było 17 w 2024 roku i 63 w 2025 roku.
Co grozi za szantaż – przepisy i tryb ścigania
Kodeks karny nie używa słowa „szantaż”, więc sprawę kwalifikuje się według tego, czego sprawca żąda, czym grozi i co udało mu się osiągnąć. Najczęściej w grę wchodzą przepisy z tabeli, w brzmieniu z tekstu jednolitego Kodeksu karnego (Dz.U. z 2026 r. poz. 1342):
| Przepis KK | Czego dotyczy | Kara pozbawienia wolności | Ściganie |
|---|---|---|---|
| art. 282 § 1 | przemoc, groźba zamachu na życie lub zdrowie albo gwałtownego zamachu na mienie, by w celu korzyści majątkowej doprowadzić do rozporządzenia mieniem albo zaprzestania lub ograniczenia działalności gospodarczej | od roku do lat 10 | z urzędu |
| art. 282 § 2 | groźba rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci, istotnie naruszającej prywatność albo poniżającego zarzutu, w tym samym celu i z tym samym skutkiem | od roku do lat 10 | z urzędu |
| art. 191 § 1 | przemoc lub groźba bezprawna, którą sprawca zmusza do określonego działania, zaniechania lub znoszenia | do lat 3 | na wniosek |
| art. 191 § 2 | zmuszanie w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności | od 3 miesięcy do lat 5 | z urzędu |
| art. 191a § 1 | utrwalenie wizerunku nagiej osoby przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem albo rozpowszechnienie go bez zgody | od 3 miesięcy do lat 5 | na wniosek |
| art. 190 § 1 | groźba popełnienia przestępstwa, która budzi uzasadnioną obawę jej spełnienia | do lat 3 | na wniosek, z wyjątkiem z art. 12 § 4 KPK |
Sprawca z art. 282 § 2 KK może też grozić rozgłoszeniem zarzutu, który może poniżyć w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania potrzebnego w danym zawodzie. Do dokonania tego przestępstwa potrzebny jest skutek: rozporządzenie mieniem własnym lub cudzym albo zaprzestanie lub ograniczenie działalności gospodarczej. Brak zapłaty nie wyklucza jednak odpowiedzialności, bo kodeks karze usiłowanie, czyli zachowanie, którym sprawca bezpośrednio zmierza do dokonania czynu (art. 13 § 1 KK). Sąd wymierza za nie karę w granicach zagrożenia przewidzianego dla danego przestępstwa (art. 14 § 1 KK).
Kluczowe pojęcie to groźba bezprawna. Obejmuje ona groźbę karalną z art. 190 KK i groźbę spowodowania postępowania karnego albo postępowania o administracyjną karę pieniężną (art. 115 § 12 KK). Mieści się w niej też groźba rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci zagrożonego lub jego osoby najbliższej. Zapowiedź zawiadomienia organów nie jest groźbą bezprawną, jeżeli ma jedynie chronić prawo naruszone przestępstwem albo zachowaniem zagrożonym administracyjną karą pieniężną.
Organy ścigania działają z urzędu, chyba że ustawa uzależnia ściganie od wniosku (art. 9 § 1 KPK). Zmuszanie z art. 191 § 1 KK jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego, bo tak stanowi § 3 tego artykułu. Po złożeniu wniosku postępowanie toczy się już z urzędu, a wniosek można cofnąć tylko za zgodą prokuratora albo sądu, bez możliwości ponownego złożenia (art. 12 § 1 i § 3 KPK).
Groźbę karalną z art. 190 § 1 KK można ścigać mimo braku wniosku, gdy jest duże prawdopodobieństwo, że pokrzywdzony boi się odwetu, albo gdy przemawia za tym interes społeczny (art. 12 § 4 KPK). Dokumentowanie powtarzających się gróźb opisuje tekst o tym, jak udokumentować nękanie i stalking.
Sama groźba publikacji nie jest jeszcze rozpowszechnieniem z art. 191a § 1 KK. Ostateczną kwalifikację czynu ustala prokurator, a potem sąd, na podstawie zebranych dowodów.
Gdzie zgłosić szantaż internetowy?
Szantaż internetowy zgłasza się na policji albo w prokuraturze. Według Prokuratury Okręgowej w Warszawie zawiadomienie można złożyć w każdej jednostce prokuratury albo w dowolnej jednostce Policji, a niewłaściwa jednostka przekaże je dalej. Nie trzeba mieć pewności, kto jest sprawcą, a złożenie zawiadomienia jest bezpłatne. Do wyboru jest zawiadomienie ustne do protokołu (art. 143 § 1 pkt 1 KPK), pismo wysłane pocztą, faksem lub e-mailem albo zgłoszenie anonimowe.
Anonimowe zgłoszenie ma jednak wady. Organ nie wezwie zgłaszającego do uzupełnienia informacji, a przy przestępstwach ściganych na wniosek postępowanie wymaga wniosku pokrzywdzonego. Przy zgłoszeniu osobistym przydaje się:
- dokument tożsamości ze zdjęciem,
- opis zdarzenia: od kiedy trwa, jakie żądania padły i czym sprawca groził,
- dowody z poprzedniej sekcji, najlepiej wydrukowane albo zapisane na nośniku,
- wniosek o ściganie, jeśli dany przepis go wymaga, wpisany do protokołu razem z zawiadomieniem.
Co dzieje się po zawiadomieniu
Organ ścigania niezwłocznie wydaje postanowienie o wszczęciu albo o odmowie wszczęcia postępowania i zawiadamia o nim osobę, która złożyła zawiadomienie (art. 305 § 1 i § 4 KPK). Jeśli trzeba uzupełnić dane, decyzja zapada najpóźniej w terminie 30 dni od otrzymania zawiadomienia (art. 307 § 1 KPK). Na odmowę wszczęcia pokrzywdzonemu przysługuje zażalenie (art. 306 § 1 KPK). Zawiadamiający, który przez 6 tygodni nie dostał żadnej informacji, może wnieść zażalenie do prokuratora nadrzędnego (art. 306 § 3 KPK).
Równolegle warto zgłosić konto sprawcy na platformie, na której doszło do szantażu, a przy szantażu na tle seksualnym napisać do Dyżurnet.pl przez formularz albo na adres dyzurnet@dyzurnet.pl. Przy materiałach z udziałem dziecka sprawę zgłasza się policji, a poradnik NASK zaleca równolegle zgłoszenie do Dyżurnet.pl.
Kiedy przy szantażu pomoże detektyw?
Detektyw przydaje się wtedy, gdy trzeba ustalić, kto z otoczenia stoi za groźbami, albo uporządkować materiał do sprawy karnej. Ustawa o usługach detektywistycznych pozwala mu zbierać informacje o osobach i zdarzeniach m.in. w sprawach osób fizycznych oraz w toczącym się postępowaniu karnym (art. 2 ust. 1 pkt 1 i 6). Zakres pracy zależy od tego, kim jest szantażysta.
Gdy groźby wysyła osoba znana ofierze, na przykład były partner albo współpracownik, pomocne bywa porównanie śladów z jawnych źródeł: nazwy profilu, zdjęć, numeru telefonu i adresu e-mail z innymi kontami. Na tym polega biały wywiad, czyli OSINT. Detektyw może też prowadzić obserwację w terenie, a ustalenia opisać w raporcie, który pokrzywdzony dołącza do zawiadomienia albo przekazuje pełnomocnikowi.
Granice wyznacza art. 7 ustawy: detektyw nie stosuje środków technicznych ani metod i czynności operacyjno-rozpoznawczych zastrzeżonych dla upoważnionych organów. Nie zdobędzie więc danych z cudzych kont ani od operatorów; zakres takich ograniczeń opisuje tekst o tym, czego nie może prywatny detektyw. Przy zorganizowanych grupach spoza Unii Europejskiej, o których pisze Dyżurnet.pl, możliwości prywatnego biura są małe, a pierwszym adresatem pozostaje policja. Detektyw zachowuje w tajemnicy źródła informacji i okoliczności sprawy (art. 12 ust. 1 ustawy o usługach detektywistycznych), co przy szantażu intymnymi materiałami ma duże znaczenie. Orientacyjne stawki zawiera cennik usług detektywa, a sprawę można omówić przez formularz kontaktowy.
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z adwokatem lub radcą prawnym.
Źródła
- Kodeks karny, tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 1342
- Kodeks postępowania karnego, tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 490
- Ustawa o usługach detektywistycznych, tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r. poz. 129
- Dyżurnet.pl (NASK): Poradnik dla osób doświadczających szantażu na tle seksualnym i raport roczny za 2025 rok
- NASK: poradnik „Internetowe love”
- CERT Polska: komunikat o fałszywych mailach o przejęciu danych
- Prokuratura Okręgowa w Warszawie: Chcę złożyć zawiadomienie
- Meta: Stop szantażowi na tle seksualnym
- StopNCII.org i Take It Down





